پرسشنامه استاندارد دلتنگی عاشقانه

مشخصات پرسشنامه استاندارد دلتنگی عاشقانه

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد دلتنگی عاشقانه

تعریف مفهومی

دلتنگی عاشقانه به عنوان یک سازه روانشناختی و هیجانی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه احساسات، افکار و تمایلات مرتبط با جدایی از یک فرد محبوب و مهم در زندگی اشاره دارد و شامل اشتیاق به ارتباط و نزدیکی با معشوق، تفکر و تصویرسازی ذهنی درباره او، احساس غم، تنهایی و نوستالژی ناشی از دوری است که معمولاً در پاسخ به غیاب یا قطع رابطه با یک شریک عاطفی بروز می‌کند و می‌تواند بر سلامت روان و عملکرد روزمره فرد تأثیر بگذارد (دیز و همکاران، ۲۰۰۴).

تعریف عملیاتی

دلتنگی عاشقانه نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۱ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اشتیاق به ارتباط و نزدیکی (محوریت تمایل به تماس، هیجان برای دیدار و احساس جای خالی معشوق) با ۷ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷

• مؤلفه تفکر و تصویرسازی ذهنی (محوریت فکر کردن به معشوق، تصور کردن خود با او و یادآوری خاطرات) با ۷ گویه: سوالات ۹، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۷، ۱۸، ۲۰

• مؤلفه احساس غم و جدایی (محوریت احساس غمگینی، تنهایی، دوری و نوستالژی) با ۷ گویه: سوالات ۸، ۱۰، ۱۱، ۱۵، ۱۶، ۱۹، ۲۱

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد دلتنگی عاشقانه

روایی:

منظور از روایی در این پرسشنامه، توانایی ابزار در سنجش دقیق و جامع ابعاد سه‌گانه دلتنگی عاشقانه شامل اشتیاق به ارتباط و نزدیکی، تفکر و تصویرسازی ذهنی و احساس غم و جدایی است که نشان می‌دهد آیا گویه‌های طراحی شده، تمامی جنبه‌های این سازه روانشناختی پیچیده را به درستی پوشش می‌دهند یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در پژوهش‌های انجام شده در ایران، محمدی و همکاران (۱۳۹۷) به منظور بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند. در این فرآیند، متخصصان حوزه روانشناسی بالینی و مشاوره، تناسب، شفافیت و جامعیت هر یک از گویه‌ها را مورد ارزیابی قرار دادند و شاخص روایی محتوایی (CVI) برای تمامی سوالات محاسبه گردید. نتایج این بررسی نشان داد که نمره روایی محتوایی پرسشنامه برابر با ۰.۸۶ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه دلتنگی عاشقانه از اعتبار محتوایی کافی برای سنجش این مفهوم در جامعه ایرانی برخوردار بوده و گویه‌های آن به خوبی ابعاد مختلف این سازه را پوشش می‌دهند.

پایایی:

پایایی یک مقیاس به معنای میزان ثبات، دقت و هماهنگی درونی نتایجی است که از طریق آن در شرایط مشابه به دست می‌آید و مشخص می‌کند که آیا ابزار اندازه‌گیری می‌تواند نتایج قابل اعتماد و تکرارپذیری را ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۹) در تحقیقی که با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این ابزار بر روی نمونه‌ای از افراد دارای تجربه شکست عاطفی در ایران انجام دادند، برای سنجش پایایی از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل پرسشنامه و همچنین برای هر یک از خرده‌مقیاس‌های آن بالاتر از ۰.۷۵ گزارش شد و به طور کلی، ضریب پایایی کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی از سطح معیار قابل قبول (۰.۷) فراتر است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه دلتنگی عاشقانه از قابلیت اعتماد و همسانی درونی بالایی برخوردار بوده و برای استفاده در پژوهش‌های علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی، مشاوره و آسیب‌شناسی روابط عاطفی، ابزاری مناسب و معتبر به شمار می‌رود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه